Achilleas Kostoulas

Applied Linguistics & Language Teacher Education

Vintage clock hanging on a chain on the background of old books. Old watch as a symbol of passing time. Concept on the theme of history, nostalgia, old age. Retro style.

Ιστορία της Γλωσσολογίας

Γλωσσολογικές Αναζητήσεις
Γλωσσολογικές Αναζητήσεις
Ιστορία της Γλωσσολογίας
/

Γειά σας! Είμαι ο Αχιλλέας Κωστούλας, και στο podcast (διάρκειας 18 λεπτών) θα κάνουμε μαζί μια σύντομη περιήγηση στην ιστορία της γλωσσολογίας.

Επεισόδια κύκλου “Γλωσσολογία”

Η περιήγηση αυτή είναι, αναγκαστικά, επιλεκτική: ούτε ο χρόνος ούτε το μέσο μας επιτρέπουν να κάνουμε, εδώ, μια πληρη καταγραφή κάθε στιγμιότυπου της εξέλιξης της επιστήμης. Επίσης, δε θα σταθώ συγκεκριμένα σε ονόματα και σχολές σκέψης, γιατί δεν είναι αυτός ο σκοπός μου. Όσοι όμως και όσες ενδιαφέρεστε για αυτού του είδους τη λεπτομέρεια, μπορείτε να ανατρέξετε στην προτεινόμενη βιβλιογραφία παρακάτω.

Αυτό που θα προσπαθήσω εγώ να κάνω, εδώ, παρουσιάζοντας μια σειρά από ορόσημα στη διαδρομή της επιστήμης, είναι να δείξω ότι σε κάθε φάση της ιστορίας της, η γλωσσολογία ως επιστήμη αντανακλά τους προβληματισμούς και τις ιδεολογικές αναζητήσεις της εποχής της.

Σε κάθε φάση της ιστορίας της, η γλωσσολογία αντανακλά
τους προβληματισμούς και τις ιδεολογικές αναζητήσεις της εποχής της

Η ιστορική διαδρομή της γλωσσολογίας

Τα κύρια ορόσημα που παρουσιάζονται στο podcast είναι τα ακόλουθα:

  • Αρχαιότητα [0:57 κ.ε.]: ο προβληματισμός για τη γλώσσα συμβαδίζει με τις φιλοσοφικές αναζητήσεις της εποχής (σχέση νοήσης και λόγου). Ακόμη, γίνονται οι πρώτες προσπάθειες περιγραφής και ρύθμισης.
  • Εποχή των Ανακαλύψεων [3:32 κ.ε.]: γίνεται συστηματική καταγραφή των γλωσσών που ομιλούνται στις νέες χώρες για να διευκολυνθεί το εμπόριο και το ιεραποστολικό έργο. Γεννιέται έτσι η συγκριτική μέθοδος.
  • 18ος-19ος αιώνας [5:41 κ.ε.]: ανακαλύπτονται συστηματικές ομοιότητες μεταξύ γλωσσών και ιδιαίτερα των παλαιότερων μορφών τους. Μέσα από ιστορικο-συγκριτικές μεθόδους θεμελιώνεται η Ινδοευρωπαϊκή θεωρία.
  • Πρώτο μισό 20ού αιώνα [7:41 κ.ε.]: γίνεται στοφή στις σύγχρονες γλώσσες και συστηματική μελέτη της δομής τους. Αναπτύσσεται η δομική (ή στρουκτουραλιστική) γλωσσολογία.
  • Δευτερο μισό 20ου αιώνα [11:30 κ.ε.]: η γλωσσολογία αναπροσανατολίζεται από τα δομικά χαρακτηριστικά των επιμέρους γλωσσών στα γενικά (“καθολικά”) στοιχεία της Γλώσσας (για τη διάκριση Γλώσσας-γλωσσών, περισσότερα εδώ).
  • 21ος αιώνας [13:53 κ.ε.]: Οι ορίζοντες της γλωσσολογίας ανοίγουν, συμπεριλαμβάνοντας ερωτήματα που έχουν να κάνουν την ατομική και συλλογική μας ταυτότητα.

Περισσότερες λεπτομέρειες θα βρείτε στο podcast και τις διαφάνειες που το συνοδεύουν. Ελπίζω να το βρείτε ενδιαφέρον και, όπως πάντα, θα χαρώ πολύ να διαβάσω τα σχόλια, τις παρατηρήσεις, αλλά και ενδεχόμενες ενστάσεις, που μπορείτε να καταχωρήσετε στα σχόλια, στο τέλος της σελίδας αυτής.


To podcast και οι συνοδευτικές διαφάνειες



Αχιλλέας Κωστούλας

Έχοντας περάσει, για σπουδές και εργασία, από τα Πανεπιστήμια του Μάντσεστερ (Ηνωμένο Βασίλειο) και Γκρατς (Αυστρία), διδάσκω γλωσσολογία και διδακτική της γλώσσας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Έχω δημοσιεύσει, μόνος και με συνεργάτ.ιδ.ες, βιβλία για τη γλώσσα και τη διδακτική της, όπως The Intentional Dynamics of TESOL (2021, De Gruyter), Ιδεολογίες, Γλωσσική Επικοινωνία και Εκπαίδευση (2021, Gutenberg) και Challenging Boundaries in Language Education (2019, Springer), καθώς και άρθρα σε διεθνή έγκριτα περιοδικά.

Το podcast

Στο επεισόδιο αυτό ακούγονται αποσπάσματα από τις πανεπιστημιακές μου διαλέξεις κατά την πανδημία (2020-2021), καθώς και στοιχεία που ηχογραφήθηκαν το καλοκαίρι του 2022. Οι διαφάνειες προέρχονται από το μάθημα “Γλωσσολογία και ελληνική γλώσσα” που δίδαξα κατά το εαρινό εξάμηνο του 2022. Τα περιεχόμενα του podcast και το συνοδευτικό υλικό απηχούν την επιστημονική μου κρίση και δεν εκφράζουν θέσεις του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Οι φωτογραφίες “τίτλου” είναι από το Adobe Stock και χρησιμοποιούνται κατόπιν άδειας. Το κομμάτια στο ηχητικό “χαλί” είναι ελεύθερα δικαιωμάτων.


Posted

in

by

Tags:

Comments

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.